ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΙΣ ΜΗΧΑΝΗ

Δεν ξέρω αν έχει σημασία πια…Αλλά μιας και το ανακάλυψα…Ακριβώς 10 χρόνια πριν – 31 Οκτωβρίου 2005 – μεταδόθηκε για πρώτη φορά η εκπομπή “ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΙΣ ΜΗΧΑΝΗ ΝΑ ΚΟΨΕΙΣ ΜΑΥΡΑ ΜΑΤΙΑ”.
του Γιώργου Τσάμπρα

Στο You Tube βρήκα ένα από τα σήματα. Και στο αρχείο μου, βρήκα τα κείμενα της πρώτης εκπομπής – τα παραθέτω παρακάτω, αν κάποιος έχει υπομονή να τα διαβάσει. Ακόμα, κράτησα τις πρώτες φωτογραφίες που βρήκα από την πρώτη χρονιά. Γλυκερία, Ρένα Στάμου, Σπόρος, Καίτη Γκρέυ… Κάποτε θα ‘θελα να γράψω για τις περιπέτειες του λαϊκού – ή και του τραγουδιού γενικότερα – στην κρατική ραδιοφωνία – που μετά την είπαν “δημόσια”. Αν κάποτε πιστέψω ξανά ότι ακούει – και διαβάζει – κανείς…

ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΙΣ ΜΗΧΑΝΗ …
“Σχέδιο” Κειμένων : Εκπομπή 1η
Δευτέρα 31 Οκτωβρίου 2005
Ηχολήπτης : Κώστας Μουρελάς

ΠΕΝΝΙΕΣ ΜΠΕΜΠΗ

Όταν στις 5 Απριλίου της φετινής χρονιάς, βρισκόμουν στο στούντιο G της Ελληνικής Ραδιοφωνίας, καλεσμένος του Πάνου Γεραμάνη με αφορμή ένα βιβλίο μου για τον Μιχάλη Σουγιούλ, δεν μπορούσα να φανταστώ πόσο γρήγορα θα κυλούσε ο χρόνος από εκεί και κάτω… Όταν, ένα μήνα μετά, βγήκε στον αέρα εκείνη η εκπομπή, ο Πάνος είχε φύγει ξαφνικά για πάντα…Δεν ήταν καθημερινός μου άνθρωπος αλλά αγαπούσα πολύ αυτό που έκανε και ήμουν αναγνώστης του και φανατικός ακροατής του σχεδόν από την αρχή… Διαβάζοντας ένα κείμενο του Γεραμάνη, όπως και ακούγοντας μια εκπομπή του, όλο και κάτι μάθαινες παραπάνω για το μουσικό χώρο που κάλυπτε, το λαϊκό τραγούδι της τελευταίας πεντηκονταετίας. Και, βέβαια, απολάμβανες τραγούδια που είτε είχες ξεχάσει, είτε δεν μπορούσες ν ακούσεις από πουθενά αλλού…Καταλαβαίνετε σε πόσο δύσκολη θέση έρχομαι σήμερα, ξεκινώντας τις δικές μου αναζητήσεις μέσα στο χώρο που κι εκείνος αγαπούσε ιδιαίτερα, αυτόν του λαϊκού τραγουδιού, αυτή την ώρα που εκείνος πολιτογράφησε ως «ώρα του λαϊκού τραγουδιού». Γιατί η μεγάλη προσφορά του Πάνου Γεραμάνη στο ραδιόφωνο είναι ακριβώς αυτή… Ότι ήταν ο πρώτος απ όσους αγαπούν τα λαϊκά τραγούδια, που απέδειξε ότι αυτά έχουν μεγάλο ραδιοφωνικό κοινό. Αποτελεί έπαρση, αυθάδεια και αφέλεια να πω ότι θα συνεχίσω…Κάθε άνθρωπος είναι μοναδικός, πόσο μάλλον ένας άνθρωπος με το δέσιμο που είχε ο Πάνος Γεραμάνης με τα λαϊκά τραγούδια. Ελπίζω απλά, όσο καιρό μείνω σ’ αυτή τη ζώνη, μ αυτή την εκπομπή, να καταφέρνω να αποδεικνύω πόσο αγαπώ τα λαϊκά τραγούδια και πόσο μ’ αρέσει να ψάχνω ανάμεσα στις εποχές και τα πρόσωπά τους….

ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΙΣ ΜΗΧΑΝΗ

Έτσι ξανατραγούδησε ο Μάρκος, στα 1967, σε μια από τις τελευταίες του ηχογραφήσεις, το τραγούδι του «Πρέπει να ξέρεις μηχανή»…Από τα λιγότερο γνωστά τραγούδια του, το πρωτοηχογράφησε το 1935 σε δίσκο 78 στροφών…Εδώ και χρόνια σκεφτόμουν, ότι αν έκανα κάποτε μια εκπομπή με άξονα το λαϊκό τραγούδι, θα ‘θελα να λέγεται κάπως έτσι…Κι ας είναι μεγάλος ο τίτλος, κι ας μην μπαίνει κανείς στο νόημά του με το πρώτο…Οι συμβουλές που δίνει ο Μάρκος είναι πραγματικά ένα ευαγγέλιο για την ταυτότητα αλλά και τη δημιουργία του λαϊκού τραγουδιού.

Πρέπει να ξέρεις μηχανή να κόψεις μαύρα μάτια
Γιατί σαν σε κοιτάζουνε, σε κάνουνε κομμάτια.
Να είσαι έξυπνος πολύ κι όλο με ζοριλίκι
Για μαύρα μάτια έξυπνα, να χεις το νταηλίκι.
Να ‘χεις καρδιά να ‘ναι βουνό, σπαθιά να τη χτυπούνε
Γιατί είναι μάτια ζόρικα και την καρδιά τρυπούνε.

Δεν ξέρω αν θα ‘βρισκα καλλίτερο τίτλο για μια εκπομπή που φιλοδοξεί να είναι οδοιπορικό στη δεξιοτεχνία της έκφρασης του λαϊκού τραγουδιού τα τελευταία 100 χρόνια…

3. ΤΑΞΙΜΙ ΣΕΡΦ

Ήταν πριν μια από τις τελευταίες ηχογραφήσεις του Μάρκου Βαμβακάρη, εν έτει 1967…
Είναι εδώ η μια πλευρά του πρώτου δίσκου 78 στροφών που κυκλοφόρησε…
«Ταξίμι σερφ» με τον Μάρκο στο μπουζούκι και τον Σπύρο Περιστέρη στην κιθάρα…
Ηχογραφήθηκε λίγο πριν το τέλος του 1932, σηματοδοτώντας ουσιαστικά την είσοδο του μπουζουκιού στην ελληνική δισκογραφία… Τρία τραγούδια κι αυτό το οργανικό του Μάρκου, άνοιγαν την αυλαία για μια παράσταση, που – μ όλα τα πάνω και τα κάτω της – παίζεται μέχρι τις μέρες μας.

4. ΣΤΗ ΣΚΕΨΗ ΤΗΣ ΤΡΕΛΗΣ

Όχι ότι « Η σκέψη της τρελής» είναι καινούργιο τραγούδι, αλλά σαφώς είναι από τα λαϊκά τραγούδια των τελευταίων δεκαετιών που πέρασαν περισσότερο στη συλλογική συνείδηση… Και δεν είναι το μοναδικό από τα τραγούδια του Βαγγέλη Κορακάκη που λειτούργησαν έτσι μέσα στα χρόνια, πέρα από «ήχους εποχής» και «διαφημιστικές εκστρατείες»…

5. Η ΑΛΗΘΕΙΑ

Αυτό είναι ένα από τα πιο πρόσφατα τραγούδια του Βαγγέλη Κορακάκη, από τον δίσκο του με την πρωτοεμφανιζόμενη τραγουδίστρια Γιώτα Νέγκα…Και ήδη έχουμε δρομολογήσει ένα τρόπο επιλογής γι αυτήν την πρώτη μας συνάντηση…Νοιώθοντας αμήχανος – «πρωτάρης» σ αυτή την ώρα, σκέφτηκα να δω τι προέκυπτε όταν σε μια αντίστοιχη θέση, βρίσκονταν κάποια χαρακτηριστικά πρόσωπα του λαϊκού τραγουδιού, σε διαφορετικές εποχές… Δεν σας κρύβω ότι αρχικά το έκανα, προσπαθώντας έτσι να βρω συμμάχους για να ζητήσω επιείκεια απέναντι στον αρχάριο, αλλά όταν άκουσα το «Σερφ» του Μάρκου αλλά και τη «Σκέψη της τρελής» του Κορακάκη, είδα ότι δε με συμφέρει μια τέτοια σύγκριση…Έλα όμως που η ιδέα με είχε κεντρίσει…

6. ΓΙΑΤΙ ΘΕΣ ΝΑ ΦΥΓΕΙΣ

Η Γιώτα Λύδια, στην εποχή της ακμής της, καθώς ξεκινά η δεκαετία του ’60… Τι θα λέγατε αν ακούγαμε ένα από τα δύο πρώτα τραγούδια που ηχογράφησε για τη δισκογραφία, μόλις έξι χρόνια νωρίτερα;

7. ΟΠΟΙΟΣ ΠΟΛΛΑ ΕΧΕΙ ΒΑΣΑΝΑ

8. ΠΗΡΑ ΤΗ ΣΤΡΑΤΑ ΤΗΝ ΚΑΚΙΑ

Το πρώτο τραγούδι που ηχογράφησε η Πόλυ Πάνου, ένα τραγούδι με μουσική του Γρηγόρη Μπιθικώτση, ο οποίος την είχε ανακαλύψει λίγο νωρίτερα, παιδούλα ακόμα, στην Πάτρα…

9. ΤΟ ΤΡΕΛΟΚΟΡΙΤΣΟ

Αυτή είναι μια από τις σύγχρονες ηχογραφήσεις της Πόλυς Πάνου… Και πάλι ένα τραγούδι του Γρηγόρη Μπιθικώτση, το τραγούδι σήμα κατατεθέν για την αφετηρία του τραγουδιστή Γρηγόρη Μπιθικώτση, γραμμένο σύμφωνα με αφηγήσεις δικές του ακριβώς για την Πόλυ Πάνου…
Σελ. 52

10. ΤΟ ΚΑΝΤΗΛΙ ΤΡΕΜΟΣΒΗΝΕΙ

Αυτή είναι η πρώτη ηχογράφηση του Γρηγόρη Μπιθικώτση, ως συνθέτη… Ηταν 1949…

11. ΕΧΕΙ ΠΑΕΙ ΜΙΑ ΚΑΙ ΜΙΣΗ

ΚΙ αυτό είναι ένα από τα τελευταία τραγούδια του Γρηγόρη Μπιθικώτση που είδε ο ίδιος να παίρνουν το δρόμο της δισκογραφίας… 2000 και στο δίσκο με τον οποίον προωτοεμφανίζεται ως τραγουδιστής ο γιος του Γρηγόρης υπάρχει αυτό το τραγούδι που υπογράφουν μαζί πατέρας και γιος. Μ Γρηγόρη Μπιθικώτση πατέρα, Στίχοι Γρηγόρη Μπιθικώτση, γιού και «Εχει πάει μια και μισή»…

12. ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΚΟΛΑ

Η τελευταία ηχογράφηση του Στέλιου Καζαντζίδη, σύμφωνα με γραπτή μαρτυρία του Πάνου Γεραμάνη, ηχογραφήθηκε τη νύχτα της 17ης Νοεμβρίου του 2000, για τις ανάγκες ενός μάξι σίγκλ που θα συνόδευε τότε την επανέκδοση του συνόλου των ηχογραφήσεων που πραγματοποίησε ο Καζαντζίδης, την τελευταία δεκαετία της καρριέρας του και της ζωής του…

13. ΓΙΑ ΜΠΑΝΙΟ ΠΑΩ

ΚΙ αυτή ήταν, βέβαια, η πρώτη ηχογράφηση του Καζαντζίδη… Ένα τραγούδι εκτός εποχής βέβαια, γραμμένο για το θερμό καλοκαίρι του 1952, που όμως ούτε και τότε έκανε ιδιαίτερη αίσθηση, αφήνοντας ερωτηματικά στην εκδότρια εταιρία για το αν θα έπρεπε ή όχι να χρησιμοποιήσει ξανά τον μόλις 21 ετών τραγουδιστή…»Για μπάνιο πάω» του Απόστολου Καλδάρα…Ευτυχώς μετά έξι μήνες, ήρθε ο Γιάννης Παπαιωάννου και οι βαλίτσες του, και δρομολογήθηκε η πορεία που όλοι ξέρουμε…

14. ΧΟΡΑ… ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΑΛΤΗ

Το σήμα του Δεύτερου μέρους υπάρχει εδώ:

like us

Musicom

Musicom Greece is a team of Professionals coming from the Culture Industry with great experience in Communication, Music Production, Visual and Graphic Arts, Concert Organising, Copywriting and more… Our philosophy stands on : Loving Music, Promoting Music and Positive Human Thought. The members of the team have been working as P.R. Officers in top Record Labels, executive Producers, Directors, Curators, Graphic Designers etc.

About the author

Who‘s behind this

Demo

Skyler

Photographer

skyler@moreno

Phone: 555-357-3005

Charming, CA

8727 Sutter Street

Copyright 2013 by YOOtheme - All rights reserved
powered by Warp 7 Framework and
designed and crafted with UIkit

Demo