“ΞΑΝΑΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΜΙΚΗ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗ”
Καμμιά φορά ξεκινάς να δουλέψεις πάνω σε κάτι, χωρίς ακριβώς να συνειδητοποιήσεις τι πας να κάνεις. Σού αρέσει μια ίδέα, θέλεις να την πραγματοποιήσεις, χωρίς εκείνη την στιγμή να μπορείς να καταλάβεις με τι πας να αναμετρηθείς.
Κάτι τέτοιο συνέβη με το συγκεκριμένο album. Ξεκινήσαμε με τον Μωυσή Ασέρ και τον Τάκη Μουζάκη να κάνουμε ένα cd με δώδεκα διασκευές παλιότερων τραγουδιών του Μίκη Θεοδωράκη. Φιλόδοξο εγχείρημα, έτσι κι αλλιώς. Στους πρώτους φίλους καλλιτέχνες που το είπαμε ενθουσιάστηκαν. Ένα σχεδόν τυχαίο ραντεβού με τον Ηλία Κόζα , έφερε κάποιες μέρες αργότερα την πρώτη πρόχειρη ηχογράφηση. Ο κλασικός “Λεβέντης”, πού μέχρι τώρα ξέραμε από την ερμηνεία της Μαρίας Δημητριάδη, με την μουσική παρέμβαση του Ηλία Κόζα έγινε ένα “άλλο” τραγούδι, διατηρώντας ωστόσο την επαναστατικότητά του καί όλα τα στοιχεία που το έκαναν αυτό που είναι. Το συναίσθημα που επικράτησε ήταν από ενθουσιασμός μέχρι …πανικός. Ναί, μας αρέσει, αλλά τι θα πεί ο συνθέτης; Για να είμαι ειλικρινής, αν, ακούγοντάς το ο Μίκης Θεοδωράκης μας έλεγε “Οχι, δεν είναι αυτό το τραγούδι μου”, δεν θα παραξενευόμουν. Αντίθετα, εκείνος ενθουσιάστηκε. Του άρεσε πολύ.
Πήραμε θάρρος και απευθυνθήκαμε στους Locomondo . Ο Μάρκος Κούμαρης διάλεξε με την πρώτη την “Μυρτιά”. Σε λίγες μέρες μας έφερε μιά “Μυρτιά” που χόρευες regge. Η ίδια διαδικασία ακρόασης, τα ίδια συναισθήματα. Θα μπορούσε κάποιος, πολύ εύκολα, να μας πεί “Αυτά τα τραγούδια είναι ιστορικά. Αφήστε τα στην ησυχία τους. Επέζησαν και χωρίς τις παρεμβάσεις σας σχεδόν μισό αιώνα”.
Η απάντηση που θα μπορούσε να δοθεί, είναι ότι από την δεκαετία του΄90, τουλάχιστον, έχουν γίνει τέτοια μεγάλα αφιερώματα σε μεγάλους συνθέτες όπως ο Cole Porter,ο George Gerswin ή ο Nino Rota. Κι από την άλλη μεριά,ο Μίκης Θεοδωράκης είναι ένας συνθέτης πού αυτό που τον ενδιαφέρει είναι να ακούγονται τα τραγούδια και οι μουσικές του και να περάσουν στις επόμενες γενιές. Να παραμείνει το έργο του ζωντανό δηλαδή και όχι να αντιμετωπίζεται μουσειακά. Γιατί ο ίδιος ποτέ δεν ήταν μουσειακό είδος. Στάθηκε όρθιος, απέναντι σε όλα αυτά που αντιμετωπίσαμε σαν λαός, εδώ και μισό αιώνα. Ζωντανός, στις επάλξεις. Ακόμα κι αν έκανε επιλογές που δεν ήταν οι προφανείς. Για το μέγεθός του σαν συνθέτης ή σαν προσωπικότητα, δεν είμαι ο αρμόδιος να γράψω. Υπάρχουν άλλοι, πιό ειδικοί.
Ταπεινά, μπορώ να αναφέρω, για την ιστορία, το συναίσθημα που κουβαλούν τα τραγούδια και οι μουσικές του. Καί μπορεί να ακουστεί βλάσφημο, αλλά κατάλαβα τι θέλει να πεί η “Λειτουργία”, όταν το άκουσα στις παρούσες ηχογραφήσεις με τον Λάκη Παπαδόπουλο.
Επιλογή κομματιών: Άγγελος Κουτσούκης – Μωυσής Ασέρ.
Concept by Musicom Greece για τον ΚΑΘΡΕΦΤΗ
Graphics by Artichoke Design
Η πρώτη ηχογράφηση με την Μαίρη Λίντα ,ήταν πολύ “καθώς πρέπει” για να καταλάβω την ειρωνία που κουβαλάει αυτό το τραγούδι. Όλα τα υπόλοιπα κύλησαν σαν παιχνίδι. Σαν παιχνίδι από αυτά που κάνουν τα μεγάλα παιδιά. Απλά πράγματα.
-“Ελένη (σημ. Βιτάλη) ποιό τραγούδι θέλεις να πείς;”
-“Τον “Ταμένο” και την “Ρωμιοσύνη μην την κλαίς”.
-“Πως το φαντάζεσαι;”
-“Σαν δημοτικό τραγούδι. Φωνή κι ένα κλαρίνο”.
-“Και πιό κλαρίνο φανταζεσαι ότι μπορεί να παίξει με την φωνή σου;”
-“Τον Μάνο Αχαλινωτόπουλο”.
-“Μα, ο Μάνος το πιθανότερο είναι να λείπει στο Λονδίνο”.
-“Να τον πάρουμε ένα τηλέφωνο;”
-“Να τον πάρουμε”.
Κι ο Μάνος ήταν στο studio δυό μέρες μετά για να παίξει αυτό που θα ακούσετε στην ηχογράφηση. Τόσο απλά.
Ο Φοίβος Δεληβοριάς θέλησε να το πεί σαν παραμύθι. “Μα, παραμύθι δεν είναι;”
Η Ρίτα Αντωνοπούλου ήθελε να πεί την “Όμορφη Πόλη”.
-“Μα, είναι ένα από τα τραγούδια του Μίκη που τραγούδησε η Edith Piaf.”
-“Ρίτα, θέλεις να το πείς παρέα με ένα ακκορντεόν, σαν να το τραγουδούσες σε μια γωνια του δρόμου;”
-“Ναι, αλλά να το πώ μισό ελληνικά, μισό γαλλικά, αφού υπάρχει ηχογραφημένο και στίς δύο γλώσσες;”
-“Αρλέτα , πιό τραγούδι του Μίκη θα ήθελες να πείς;”
-“Κάποιο από τις μελωποιήσεις που έχει κάνει στον Λόρκα. Αλλά χωρίς ορχήστρα. Μόνο με μιά κιθάρα.
Τελικά στο studio η Αρλέτα τραγούδησε το “Περιγιάλι το κρυφό” ,γιατί αυτό της βγήκε την τελευταία στιγμή.
Η Αγγελική Τουμπανάκη , από την άλλη, ηχογράφησε την “Παντέρμη” σε ποίηση του Λόρκα με συνοδεία της φωνής της μια κλασική άρπα. Πανέμορφο.
Η Μπέττυ Χαρλαύτη , πού έχει συνδέσει το όνομά της με την “Ορχήστρα Μίκης Θεοδωράκης” τα τελευταία χρόνια, θέλησε να τραγουδήσει την “Αυλή”, ένα από τα πολιτικά του τραγούδια, με τρόπο σχεδόν κλασικό. Το πέτυχε. Έδωσε σε ένα πολιτικό τραγούδι μια κλασικότητα σχεδόν ανεπίτρεπτη, πού το αναδεικνύει αλλοιώς. Ο Δώρος Δημοσθένους πήρε δυό παλιά, κλασικα τραγούδια του Μίκη και από καθαρόαιμα λαικά, παρέα με τους μουσικούς του τα έκανε swing. Οι νεώτεροι είναι πιό απενοχοποιημένοι, Σωστό ή λάθος; Δεν είμαι εγώ αυτός που θα το κρίνω.
Οι Ασσοι του Louis Salvator έπιασαν Κουβανέζικα κύματα και έπαιξαν το “Αν θυμηθείς το όνειρό μου” με τέτοια διάθεση. Στην ερώτηση γιατί το διασκεύασαν έτσι, η απάντηση ήταν αποστομωτική.“Μα και οι Beatles το έπαιξαν με latin διάθεση.” Ο Γιάννης Μηλιώκας φορτώθηκε έναν βαρύ ρόλο. Διάλεξε να πεί ένα τραγούδι πού τραγούδησε ο Παύλος Σιδηρόπουλος. Απέδειξε ότι εκτός από τραγουδοποιός είναι και καταπληκτικός τραγουδιστής. Το ίδιο έκανε και ο Λαυρέντης Μαχαιρίτσας. Διάλεξε ένα από τα πιό προσωπικά τραγούδια του Μίκη Θεοδωράκη και του έδωσε μια άλλη διάσταση. Η Ευσταθία, διάλεξε ένα από τα τραγούδια του Μίκη που εχει τραγουδήσει στα γαλλκά η Piaf ,πριν πενήντα περίπου χρόνια. Kαι παρ΄όλο πού την γοητεύει το ρετρό, το έκανε καινούργιο. Όσο για την Μαρία Παπαγεωργίου ,πρόλαβε, από μόνη της, να κάνει το ΄΄Ξημερώνει΄΄ σαν να γράφτηκε για την φωνή της και να το αγαπήσουν τόσο πολύ τα ραδιόφωνα. O Παντελής Αμπαζής ήταν να τραγουδήσει την ΄΄Νήσο των Αζορών΄΄,στο δρόμο όμως αποφάσισε να πεί κάτι πιό ΄΄σοβαρό΄΄. Προτίμησε να την αφήσει για τον γιό του Μπόστ ,τον Γιάννη Μποσταντζόγλου και τον Γεράσιμο Γεννατά .
Κάπως έτσι προχωρούσε το παιχνίδι και έμοιαζε να μην τελειώνει ποτέ. Οταν πιάσαμε τις 65 περίπου ηχογραφήσεις καταλάβαμε ότι ακόμα και τα πιό ωραία παιχνίδια κάποτε τελειώνουν.Το αποτέλεσμα είναι απολύτως στην κρίση σας. Οσο για τον τίτλο, αυτόν τον χρωστάμε στην Μαργαρίτα Θεοδωράκη. Εκείνη τον σκέφτηκε.
info
Ο Άγγελος Κουτσούκης γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου. Σπούδασε πολιτικές επιστήμες στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και ξεκίνησε να δουλεύει στα 18 του, στο περίφημο βιβλιοπωλείο Kauffman.
Από τη δεκαετία του ’80 μέχρι το 2008 έκανε εκπομπές στα περισσότερα από τα Αθηναϊκά ραδιόφωνα. Αυτή ήταν η “ερωτική” του σχέση. Γιατί η “συζυγική” ήταν οι Δημόσιες Σχέσεις στην ιστορική δισκογραφική εταιρεία LYRA από το 1994 μέχρι το 2013. Ανάμεσα σε αυτές τις δύο σχέσεις, πρόλαβε να κάνει κάποιες συνεντεύξεις σημαντικών προσώπων, που δημοσιεύτηκαν σε περιοδικά του μουσικού τύπου, σαν αυτές της Φλέρυς Νταντωνάκη ή του Άκη Πάνου.
Το γράψιμο υπήρξε ένα απωθημένο, που η κρίση έβγαλε στην επιφάνεια. Το μυθιστόρημα “Ο άνθρωπος που έμενε στο Φάρο” είναι το πρώτο του βιβλίο.





















